24-04-2018

Het einde van het Fokker-tijdperk

Op 29 oktober maakt de Fokker 70 zijn laatste vlucht voor de KLM. Na 97 jaar komt er een definitief einde aan een tijdperk; het ‘Fokker-tijdperk’. Daarom een korte terugblik op het leven van Anthony Fokker en zijn vliegtuigen.

Anthony Fokker vertrok in1910 voor een technische opleiding naar Duitsland. Samen met zijn rijke medestudent Franz von Daum bouwde hij daar een vliegtuig, dat wel vloog maar moeilijk te besturen was. Een verbeterde versie werd vernield bij een ongeluk, waarna Von Daum ophield met het bouwen van vliegtuigen. Hij verkocht de motor aan Fokker.

Hiermee bouwde Fokker een derde aangepast vliegtuig; de Spin 3. Met dit vliegtuig behaalde hij, in mei 1911, zijn vliegbrevet. In augustus 1911 kwam Fokker met zijn Spin 3 naar Nederland. Hier gaf hij rond Koninginnedag enkele demonstraties in zijn geboortestad Haarlem. Hierdoor wordt hij in één keer beroemd.

In 1912 begon Fokker in Johannisthal (Duitsland) zijn eerste bedrijf: een vliegtuigfabriek en vliegschool. Hier werden ruim 20 Spinnen geproduceerd, waaronder een aangepaste versie met dubbele besturing voor lesvluchten en met een omsloten cockpit. Demonstraties in Nederland, Nederlands-Indië (Indonesië) en Rusland leverden geen orders op, maar de Duitse krijgsmacht bestelde enige exemplaren van een verbeterd model.

Na de oorlog realiseert Anthony zich dat het tijd wordt om zich te richten op de civiele luchtvaart. In 1919 richt hij in Amsterdam en Veere hiervoor een nieuw bedrijf op. Daarin is de KLM een belangrijke partner en in 1920 is de KLM de eerste afnemer van de F. II. Omdat dit zo’n succes is worden er ook toestellen verkocht aan andere luchtvaartmaatschappijen.

In 1928 is Fokker de grootste vliegtuigbouwer ter wereld. Maar na het ongeluk van zijn Fokker F.10 raakt het bedrijf in een recessie en de reputatie van Fokker keldert. De bestellingen van de toestellen nemen af en Fokker komt in financiële problemen.

Dan in 1933 lijkt het dat Fokker overheidssteun nodig zal hebben, maar de nieuwe opkomende oorlogsindustrie zorgt dat de vraag van vliegtuigen toeneemt. Fokker weet de productielicentie en de verkooprechten van de Douglas DC-2 in Europa in handen te krijgen en mede hierdoor komen ze weer uit de financiële crisis.

Anthony Fokker overlijdt vlak voor het einde van de Tweede Wereldoorlog; in 1939.

Daarna begint de opbouw van de Fokkerfabrieken die deels zijn verwoest door bombardementen. De eerste jaren na de oorlog zijn moeizaam, maar Fokker blijft bestaan doordat zij de kennis in huis hebben om zowel militaire vliegtuigen als passagiersvliegtuigen te repareren. In 1950 verhuist het bedrijf naar Schiphol en in 1953 begint zij met de ontwikkeling van de Fokker-27 ‘Friendship’. De Friendship werd een wereldwijd succes.

Ondanks dit succes gaat Fokker in 1993 failliet. DASA en de overheid trekken de stekker eruit en nu, in 2017 maakt de Fokker 70 dus zijn laatste vlucht.

Een vliegtuig kan door de bank genomen lang mee, maar toch gaan de Fokkers eruit. "Het onderhoud wordt te duur omdat het een oud toestel is", zegt Hans Werner, die verantwoordelijk is voor het onderhoud. "De Fokker wordt sinds 1996 niet meer gemaakt, dus het wordt steeds lastiger om onderdelen te vinden en om ervaren en opgeleide onderhoudsmonteurs te vinden." De vervanger, de Braziliaanse Embraer, vliegt bovendien veel zuiniger. (Bron NOS)

 

>> Klik hier voor een uitgebreider beeld over Anthony Fokker, zijn bedrijf en zijn vliegtuigen (Bron NPOFocus) 

>> Lees hier meer over de Fokker Spin 3

>> Lees hier meer over de Douglas DC-2

>> Lees hier meer over de Fokker F-27 ‘Frienship’